gluten

Celiakia – biegunka to nie jedyny objaw choroby …

Oceń artykuł

Niezaprzeczalnie i prawie jednoznacznie celiakia kojarzy się z biegunką i problemami trawiennymi nasilającymi sie po zjedzeniu posiłku zawierającego gluten.

Ale czy takie skojarzenia są słuszne ? Czy celiakia zawsze musi oznaczać biegunkę ?

A jeśli osoba dotknięta chorobą trzewną w ogóle ma problemów jelitowych takich jak wspomniana biegunka ?

Jak możemy się “domyśleć” , że ta poważna choroba, może dotyczyć właśnie nas ?

Zachęcam do lektury. W swoim artykule przybliżę Wam jak podstępna i zdradziecka potrafi być celiakia … szczególnie, gdy choroba zaczyna się w późniejszym wieku ….

Na dzień dzisiejszy uważa się , że celiakia wywoływana jest nieprawidłową reakcją immunologiczną na określoną frakcję białek zbożowych, jest to choroba o złożonej patogenezie, a o jej wystąpieniu decydują czynniki genetyczne, środowiskowe, infekcyjne, immunologiczne oraz metaboliczne.

Częściej choroba ta występuje w populacji rasy białej (szczególnie zachodnie i północne rejony Europy). Rzadko natomiast jest diagnozowana wśród Japończyków, Chińczyków, Afrykańczyków czy mieszkańców Meksyku.

U kobiet celiakię rozpoznaje się znacznie częściej niż u mężczyzn .

To tyle z czystej medycznej definicji.

Choroba ta może ujawnić się w każdym wieku, zarówno wkrótce po wprowadzeniu glutenu do diety u małych dzieci, jak również podczas ciąży u kobiet, czy w życiu dorosłym np. podczas dużego stresu.

Obecnie najczęściej wykrywa się celiakię o osób między 30-50 rokiem życia (!!!), chociaż w medycynie są również opisywane przypadki diagnozy celiakii u osób 80letnich.

Choroba trzewna jest jedną z najczęstszych nietolerancji pokarmowych człowieka. Szacuje się , że cierpi na nią około 1% populacji, czyli 1 osoba na 100.

Celiakia nie jest alergią, choć często bywa z nią mylona. I to warto sobie wbić do głowy raz na zawsze !

 

Objawy choroby mogą być bardzo różne, głównie ze względu na wiek chorego oraz moment inicjacji choroby. I na tej podstawie wyróżnia się celiakię pełnoobjawową, niepełnoobjawową oraz atypową.

Inny podział celiakii zależny jest od nie tylko od rodzaju i nasilenia objawów klinicznych, ale także od stopnia zniszczenia błony śluzowej jelita cienkiego oraz od szybkości przebiegu procesu chorobowego. Tu wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje celiakii : postać klasyczną (aktywną, jawną), niemą, latentną.

Postać klasyczna pełnoobjawowa to około 10% wszystkich przypadków, najczęściej dotyczy ona dzieci do 5 roku życia, kobiet w ciąży oraz osób starszych.

Do charakterystycznych objawów klinicznych należą :

  • bóle i wzdęcia brzucha
  • biegunki tłuszczowe lub/i biegunki wodniste
  • utrata masy ciała
  • spadek łaknienia
  • u dzieci pojawiają się zaburzenia rozwoju, w tym głównie niskorosłość (znacznie częściej występująca przy celiakii niż przy niedoborach hormonu wzrostu)
  • bóle kostne
  • obrzęki
  • hipotonia mięśniowa – spadek napięcia mięśniowego
  • zaburzenia psychiczne (nastroje depresyjne, nadpobudliwość lub męczliwość, apatia)
  • wtórne objawy zaburzeń trawienia i wchłaniania (hipoproteinemia, hipokalcemia, niedokrwistość megaloblastyczna, krzywica, nietolerancja laktozy)

 

O wiele trudniej jest rozpoznać celiakię skąpoobjawową, głównie z powodu niespecyficznych, pozajelitowych objawów. W tej postaci u chorych występują typowe zmiany w błonie śluzowej jelita i obecne są markery serologiczne. Tę postać znacznie łatwiej diagnozować po wprowadzeniu diety bezglutenowej ( wycofanie zmian jelitowych i zmiana ilości markerów serologicznych w badaniu krwi). Markery serologiczne charakterystyczne dla celiakii to : przeciwciała przeciw transglutaminazie tkankowej tTG; przeciwciała przeciw-gliadynowe AGA; przeciwciała antyendomyzjum (EMA). Najlepiej wykonać badania w obrebie klasy IgG i IgA. Ale o tym decyduje lekarz kierujący na badania.

Statystycznie postać niema występuje kilkakrotnie częściej niż pełnoobjawowa, ale ze względu na brak charakterystyczne objawów ze strony układu pokarmowego jest trudna do zdiagnozowania.

Choroba bywa podstępna i może rozwijać się skrycie przez wiele lat, wywołując schorzenia pozornie niezwiązane z celiakią, ale często będące jej jedynym objawem.

 

Celiakia skąpoobjawowa – po czym można ją rozpoznać, jakie są mozliwe powikłania:

UKŁADOBJAWY KLINICZNEPOWIKŁANIA
POKARMOWYPrzewlekła biegunka (obfite, cuchnące, szarożółte, lśniące stolce zawierające niestrawione resztki pokarmowe)

Bóle brzucha

Spadek masy ciała (u dzieci mocno wzdęty brzuch i cienkie kończyny, dziecko jest blade i wychudzone)

Nawracające afty jamy ustnej

Wymioty

Zespół jelita drażliwego

Zaparcia

Podwyższony poziom transaminaz

Rak gardła, przełyku lub jelita cienkiego

Chłoniak jelita cienkiego

Celiakia oporna na leczenie

Wrzodziejące zapalenie jelita cienkiego i krętego

Schorzenia wątroby (pierwotna marskość wątroby)

SKÓRAOpryszczkowe zapalenie skóry (choroba Duringa) – skórna postać celiakii
KRWIOTWÓRCZYNiedokrwistość z niedoboru żelaza

Niedokrwistość megaloblastyczna

Leukopenia

Chłoniak nieziarniczy

Hiposplenizm (powodujący ciężkie zakażenia bakteriami otoczkowymi : meningokokami i pneumokokami)

MOCZOWO-PŁCIOWYOpóźnione dojrzewanie

Opóźniona pierwsza miesiączka

Schorzenia nerek

Bezpłodność (także u mężczyzn)

Nawracające poronienia

Przedwczesne porody

Przedwczesna menopauza

MIĘŚNIOWO-SZKIELETOWYOsłabienie mięśniowe

Tężyczka

Niskorosłość

RZS

Osteoporoza i osteomalacja

Patologiczne złamania

OŚRODKOWY UKŁAD NERWOWYPadaczka

Migreny

Częste bóle głowy

Depresja

Ataksja, miopatie

 

Schorzenia psychiczne
INNEHipoplazja szkliwa

Schorzenia autoimmunologiczne i endokrynologiczne

Autyzm

Hipercholesterolemia

 

Trzecią postacią choroby trzewnej jest postać latentna (utajona) – brak zmian morfologicznych w obrębie śluzówki jelita cienkiego oraz brak markerów serologicznych w badaniu krwi. Natomiast taka osoba posiada geny HLA-DQ2 i HLA-DQ8, są to czynniki niezbędne , ale niewystarczające do rozwoju choroby.

0 odpowiedzi

Zostaw swój komentarz

Przyłącz się do dyskusji.
Napisz komentarz.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *