Kwestia Diety grejpfrut

Grejpfrut – cytryna z raju. A jednak nie taka święta ….

Grejpfrut – cytryna z raju. A jednak nie taka święta ….
4.75 (95%) 4 votes

GREJPFRUT (Citrus paradisi) – łacińska nazwa grejpfruta oznacza cytrynę z raju.
Grejpfruty prawdopodobnie są krzyżówką pomarańczy olbrzymiej, z pomarańczą chińską. Owoc e te odkryto w XVIIIw.  na wyspie Barbados.
Najbardziej popularne są trzy odmiany grejpfruta:
  • czerwone – o gorzkim smaku, ale mają najwięcej substancji prozdrowotnych,
  • żółte – bardziej kwaśne,
  • zielone- słodkie i mniej soczyste.

Owoc grejpfruta w 90% składa się z wody, dzięki temu jest owocem niskokalorycznym (42kcal/100g) oraz o niskiej wartości indeksu glikemicznego (20). Z tego względu chętnie wykorzystywany jest w diecie chorych na cukrzycę oraz osób odchudzających się. Ponad to grejpfrut zawiera wiele związków, które dla zdrowia są dobroczynne. Są to m.in. witaminy C, E, B, PP, kwas foliowy, flawonoidy, pektyny, wapń, fosfor, żelazo, cynk, fluor, magnez, mangan, potas. Goryczka zawarta w tych owocach ułatwia trawienie tłuszczów. A swój charakterystyczny gorzkawy smak grejpfrut zawdzięcza naringinie. Naryngina jest flawonoidem, zawarta jest w miąższu oraz w białej błonce owocu- dlatego należy jeść owoce razem z osłonkami. To właśnie dzięki tej substancji – naringinie – grejpfrut słynie ze swoich właściwości prozdrowotnych.

Naringina  jest głównym bioflawonoidem soku z grefpfruta,  częściowo metabolizowana jest przez bakterie jelitowe do naringeniny. Ma udowodnione działanie:

  • obniżające poziom cholesterolu oraz przeciwmiażdżycowe. Naryngina obniża poziom cholesterolu całkowitego oraz niekorzystnej frakcji LDL, redukuje również poziom trójglicerydów. Zmniejsza wydzielanie apolipoproteiny (apoB) i selektywnie zwiększa jej degradację (rozpad) w hepatocytach. Dzięki temu może wykorzystywana w profilaktyce hiperlipoproteinemii, włączając hiperlipidemię oraz hipercholesterolemię, prowadzących w rezultacie do zmian miażdżycowych w obrębie naczyń obwodowych i mózgowych,
  •  antyagregacyjne w wyniku hamowania fosfodiesterazy w płytkach krwi, dzięki czemu zapobiega miażdżycy,
  • hamuje utleniania lipidów i dzięki temu blokuje powstawanie komórek piankowatych, a to również obniża ryzyko wystąpienia miażdżycy,
  • działa ochronnie na skórę. Aktywność ochronna falowonoidów grejpfruta (naryngeniny i kwercetyny) wynika z ich zdolności zmiatania wolnych rodników. Mechanizm procesu obejmuje hamowanie utleniania fosfatydylocholiny w błonach liposomów i zmniejszenie produkcji dialdehydu malonowego (MDA),
  • działanie przeciwwrzodowe. Naryngegina wykazuje działanie przeciwhistaminowe, hamując dekarboksylazę histaminy i stabilizując mastocyty (komórki uwalniające histaminę). A nadmierne uwalnianie histaminy jest jednym z patomechanizmów nadmiernego wydzielania soku żołądkowego, głównego czynnika rozwoju choroby wrzodowej. Przy czym zmniejszenie stężenie histaminy w żołądku, nie wpływa obniżająco na kwaśność ani całkowitą ilość wydzielanego soku żołądkowego,
  • przypuszcza się, że naryngegina może hamować wzrost Helicobacter pylori i jest słabym inhibitorem enzymu bakteryjnego – ureazy. Ureaza produkowana przez H. pylori hydrolizuje mocznik do CO2 i NH3, który alkalizuje środowisko żołądka i niszczy ochronną błonę śluzową żołądka,
  • posiada właściwości przeciwutleniające,
  • w badaniach na zwierzętach naringina wykazała działanie neuroprotektywne, zmniejszając efekt neurotoksyczny indukowany peptydem β-amyloidowym (Aβ). Związek ten pośredniczy w mechanizmie wolnorodnikowym, jednym z głównych przyczyn choroby Alzheimera,
  • naryngina stymuluje ukrwienie siatkówki.

Aby wybrać dobrze smaczny owoc należy wybierać owoce o intensywnym kolorze, bo takie mają najwięcej witamin i innych składników odżywczych. Im większe i cięższe, tym bardziej soczyste. Owoce powinny mieć spłaszczone końce. Te z wydłużonymi mają grubą skórę i mało soku. Końcówki nie powinny być miękkie ani zazielenione.

Sok grejpfrutowy Kwestia Diety

Jednak ten rajski owoc ma również swoją ciemną stronę.

 Jako dietetyk i magister farmacji zalecam ostrożność stosowania grejpfruta w diecie. Bo niestety bogactwo bioflawonoidów w soku grejpfrutowym pociąga za sobą także niekorzystne skutki zdrowotne. Otóż są to związki wykazujące wysoką aktywność biologiczną. Wpływają na pracę jednego z najważniejszych enzymów wątrobowych – cytochromu P450 – oraz niektórych jego izoenzymów. Cytochrom P450 uczestniczy w metabolizmie różnych grup leków, stąd interakcje soku grejpfrutowego z lekami są jednymi z najlepiej poznanych i najszerzej opisanych w literaturze medycznej. Sok grejpfrutowy bogaty jest we flawonoidy: kwercetynę, naryngeninę, kemferol; oraz furanokumaryny: 6,7dihydroksybergamotynę. Mechanizm działania tych związków skupia się głównie na hamowaniu cytochromu P-450, a dokładniej na inhibicji jednego z jego izoenzymów: CYP3A4, poprzez takie działanie dochodzi do osłabienia i redukowania procesu metabolizmu leków i w konsekwencji podwyższenie ich stężenia we krwi. A to może być bardzo niebezpieczne dla zdrowia, nawet zagrażające życiu. Hamowanie CYP3A4 i hamowanie metabolizmu leków prowadzi do spotęgowania działania dawki leku podanego drogą doustną. Przyjmuje się, że zażycie tabletki wraz ze szklanką soku grejpfrutowego jest jak 20 tabletek popitych szklanką wody. Hamujący wpływ na pracę cytochromu P450 uzależniony jest od rodzaju owocu (różowy, biały), od kraju, z którego owoc jest importowany jak również od samego sposobu wytwarzania soku. Owoce białych grejpfrutów zawierają więcej furanokumaryny, stąd ich inhibicja wobec cytochromu P450 jest silniejsza. Sok grejpfrutowy hamuje CYP3A4 również w sposób zależny od dawki. W małych ilośœciach (1 szklanka dziennie soku) ma zdolnoœść hamowania jedynie frakcji jelitowej CYP3A4, co i tak jest wystarczające do istotnego zwiększenia maksymalnego stężenia leku w surowicy. Większe dawki soku grejpfrutowego (około trzech szklanek dziennie, ale w krótkim okresie czasu np dwa dni) wywierają wpływ zarówno na wzrost stężenia leku w surowicy krwi jak również hamują eliminację leków wydłużając okres ich półtrwania w organizmie (hamując nie tylko jelitową lecz również wątrobową frakcję CYP3A4).

Niemniej jednak, wniosek nasuwa się jeden:

ZAŻYWASZ LEKI – ZREZYGNUJ Z PICIA SOKU GREJPFRUTOWEGO I JEDZENIA GREJPFRUTÓW

Lista leków wchodzących w niebezpieczne dla zdrowia interakcje z sokiem grejpfrutowym jest długa.

Oto najważniejsze nazwy międzynarodowe:

simwastatyna

atorwastatyna

lowastatyna

felodypina

nifedypina

cyklosporyna

takrolimus

rapamycyna, sirolimus

ewerolimus

erytromycyna

rilpiwiryna

marawirok

amiodaron

klopidogrel

dronedaron

eplerenon

rywaroksaban

tikagrelor

fentanyl

buspiron

oksykodon

kwetiapina

zyprazydon

solifenacyna

tamsulozyna

dekstrometorfan

acenokumarol

warfaryna

7 odpowiedzi
  1. Klaudia
    Klaudia says:

    Bardzo mądry artykuł, dobrze że pojawił się na stronie.Dziękuję:)
    Rzadko można spotkać się z tak rzetelnymi informacjami, które wcielone w życie – mają na nie ogromny wpływ.

    Odpowiedz
  2. Margo
    Margo says:

    Czy jeżeli leki popijam zwykłą wodą ale w ciągu dnia wypijam szklankę wycisnietego soku z grejpfrutow to również może niekorzystnie wpłynąć na ich działanie?

    Odpowiedz
    • Joanna Szmitka-Łuszczyk, dietetyk
      Joanna Szmitka-Łuszczyk, dietetyk says:

      Niestety tak. W przypadku interakcji między lekami a sokami owocowymi (w tym również sokami z pozostałych cytrusów, granatu czy żurawiny) powinno zachować się około sześciogodzinny odstęp przed zażyciem leku i sześciogodzinny odstęp po zażyciu leku. Czyli w zasadzie podczas leczenia lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450 i jego izoenzymy, najlepiej zrezygnować z picia soków, czy jedzenia owoców grejpfruta. W ulotce każdego leku powinno być zaznaczone, jaki enzym go metabolizuje. A najważniejsze leki wypisałam w tekście artykułu. Pozdrawiam.

      Odpowiedz
  3. Ola
    Ola says:

    a co z tabletkami antykoncepcyjnymi, które łykam 21 dni w miesiącu?;) Sok piję kilka razy w tygodniu, powinnam zrezygnować z grejpfrutów?

    Odpowiedz

Zostaw swój komentarz

Przyłącz się do dyskusji.
Napisz komentarz.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *