Bezglutenowe kasze

Ja jem kaszę, nie grymaszę … część II kasze bezglutenowe

Ja jem kaszę, nie grymaszę … część II kasze bezglutenowe
5 (100%) 1 vote

Kasze mają szerokie zastosowanie w praktyce kulinarnej, są produktami cennymi pod względem zawartości składników odżywczych. Najbardziej wartościowe są kasze gruboziarniste, to one zawierają najwięcej składników mineralnych, witamin – głównie z grupy witamin B – oraz błonnika.

Kasze można otrzymać prawie z każdego zboża, i nie tylko. Do kasz zaliczamy również ziarna zbóż rzekomych, najbardziej popularnym przykładem jest  chociażby gryka, czy komosa ryżowa.

Aby kasze stanowiły dla nas pełnowartościowy posiłek należy je prawidłowo łączyć na talerzu. Po pierwsze dlatego, że kasze są ubogie w dwa ważne aminokwasy: tryptofan i lizynę. A po drugie dlatego, że kasze (za wyjątkiem jaglanej) mają działanie kwasotwórcze na nasz organizm.

Ale zawsze dostarczają nam węglowodanów złożonych, naszego podstawowego źródła energii – dlatego nie możemy o nich zapomnieć układając prawidłowe jadłospisy.

Lekarze i dietetycy zalecają kasze zarówno osobom chorym, jak i zdrowym, pragnącym jak najdłużej cieszyć się witalnością i pełnią sił. W zależności od stopnia rozgotowania,  zaleca się je w diecie osób z problemami jelitowymi (tutaj polecane są kasze rozklejone, delikatne, powlekające jelito). W diecie osób dbających o figurę  powinny znaleźć się kasze gotowane na sypko.

Kasze to również nieodłączny element prawidłowo zbilansowanej diety osób cierpiących na celiakię, czy mających alergię bądź nietolerancję glutenu. Wśród bogactwa i różnorodności kasz odnajdziemy rodzaje wolne od ‘szkodliwego’ glutenu.

Do nich należą:

bezglutenowa KASZA GRYCZANA

Wytwarzana z nasion gryki zwyczajnej – rośliny należącej do rodziny rdestowatych, a więc nie jest zbożem. Orzechowa barwa ziarenek kaszy gryczanej uzyskiwana jest w procesie prażenia, a następnie ziarenka są obłuskiwane i sortowane. W sprzedaży dostępna jest również kasza gryczana niepalona, o jaśniejszej barwie i delikatniejszym smaku. Jest ona również bardziej wartościowa od kaszy ciemnej, gdyż podczas prażenie ziarenek część witamin ulega niestety rozkładowi.

Wielu dietetyków i lekarzy zaleca kaszę gryczaną w swoich dietach. Bo bez względu na rodzaj – palona bądź nie – ziarna gryki są bogatym i dobrym źródłem białka o zbilansowanym składzie aminokwasów, zawartość białka waha się w przedziale od 10 do 16% i zależna jest od klimatu, w którym uprawiana jest roślina – im cieplejszy klimat, tym większa zawartość białka. Białko jest równomiernie rozmieszczone w całym ziarnie, a nie tylko pod łuską. Z jednej strony wpływa to pozytywnie na walory odżywcze gryki, z drugiej strony – sprawia, że szybko się rozgotowuje. Białko nasion gryki, w odróżnieniu od białka większości kasz, zawiera lizynę i tryptofan – dwa egzogenne aminokwasy, które musimy dostarczać z dietą, ponieważ nasz organizm nie jest w stanie ich sam syntetyzować. A aminokwasy te pełnią ważne funkcje; lizyna m.in. niezbędna jest przy budowie białek (w tym hormonów, przeciwciał, enzymów), wpływa na wchłanianie wapnia, koncentrację umysłową, stymuluje odporność. Tryptofan jest prekursorem w syntezie serotoniny czy niacyny.

Kasza gryczana ma niski indeks glikemiczny, dzięki zawartości węglowodanów złożonych, trawionych powoli i długotrwale, co zapewnia utrzymanie glikemii na wyrównanym poziomie. Dlatego polecana jest przez dietetyków w profilaktyce i leczeniu cukrzycy typu 2go, jak również w u kobiet w zespole policystycznych jajników. Poza tym gryka bogata jest w witaminy z grupy B – B1, B6, kwas foliowy; jako jedyna z kasz zawiera rutynę – ułatwiającą wchłanianie witaminy C i korzystnie wpływającą na naczynia krwionośne. W gryce odnajdziemy także kwercetynę i kwasy organiczne. Kasza gryczana to również bogactwo minerałów: wapnia, fosforu, manganu, potasu, magnezu, żelaza, cynku. Jednakże tak wysoka zawartość soli mineralnych powoduje, że kasza gryczana przeciwskazana jest osobom z chorobami nerek, wrzodami żołądka i dwunastnicy, oraz u dzieci do 10. miesiąca życia. Zawartość błonnika w kaszy gryczanej to około 6g/100g suchego produktu.

Kasza gryczana należy do produktów bezglutenowych, jakie mogą być spożywane przez osoby chore na celiakię.

Innym rodzajem kaszy otrzymywanej z gryki jest kasza krakowska – czyli rozdrobniona i wypolerowana kasza gryczana, przez co znacznie uboższa w składniki odżywcze.

bezglutenowa KASZA JAGLANA

Żółta kasza otrzymywana z łuskanych ziaren prosa, należącego do rodziny traw. Po oddzieleniu ziarna od łuski i okrywy owocowo-nasiennej, poleruje się je celem wygładzenie i nadania mu połysku.

Jagły naturalnie pozbawione są glutenu, oprócz tego są produktem lekkostrawnym, bogatym w białko. Ma wiele cennych właściwości odżywczych i zdrowotnych, dlatego chętnie wykorzystywana jest w zaleceniach dietetyków. Ze względu na zawartość żelaza kasza jaglana polecana jest: osobom z niedokrwistością; osobom, które w wyniku urazów, oparzeń straciły dużo krwi; kobietom w ciąży i karmiącym piersią. Kasza jaglana zawiera witaminy z grupy B. Oprócz tego bogata jest w krzem – pierwiastek warunkujący zdrową kondycję włosów, skóry, paznokci; odpowiada za dobrą formę ściany naczyń krwionośnych, ułatwia eliminację szkodliwych substancji z organizmu, spowalnia procesy starzenia i wiotczenia skóry. W jagłach odnajdziemy również lecytynę – odpowiedzialną za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego oraz obniża stężenie tzw złego cholesterolu i trójglicerydów we krwi.

Kasza jaglana, jako jedna z nielicznych kasz, posiada właściwości zasadotwórcze i dzięki temu pomaga odkwasić organizm. Warto ją wplatać w naszą codzienną dietę.

bezglutenowa KASZA KUKURYDZIANA

Otrzymywana z obłuszczonego, łamanego ziarna kukurydzy i ma postać żółtego, drobnego grysiku.

Kasza kukurydziana jest produktem bezglutenowym, bardzo rzadko uczulającym, w związku z czym zajmuje zaszczytne miejsce w diecie osób uczulonych na gluten, chorujących na celiakię i w jadłospisach maluchów już od 5, miesiąca życia. To dobre źródło błonnika, β-karotenu (czyli prowitaminy A), witaminy E, B1, PP. Z mikroelementów zawartych w kaszce kukurydzianej warto nadmienić wapń, fosfor, potas, magnez; kukurydzę uważa się również za  źródło selenu.

Za co jeszcze dietetycy cenią sobie kaszę kukurydzianą? Za luteinę, istotną dla prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku, chroni plamkę żółtą oka przed niekorzystnym działaniem wolnych rodników. Stąd kasza kukurydziana dobrze wkomponować do jadłospisów osób z zwyrodnieniem plamki żółtej oka, chorym na zaćmę.

Niestety należy pamiętać, że kukurydza NIE zawiera tryptofanu, ważnego dla nas aminokwasu, którego sami nie jesteśmy syntetyzować w organizmie. Dlatego każdy dietetyk powinien nauczyć właściwego komponowania posiłków  kaszką kukurydzianą.

Produkt ten doskonale sprawdza się do zagęszczania zup jarzynowych i sosów. Można przyrządzać z niej placki, ciasta, chleb a nawet kluseczki. Najczęściej serwowana jest jako składnik zup mlecznych, ale oprócz mleka do ugotowania kaszki kukurydzianej można wykorzystać także sok owocowy. Świetnie komponuje się zarówno do deserów podawana na słodko z owocami, a także na słono, np. jako składnik farszów.

QUINOA, czyli KOMOSA RYŻOWA – również bez glutenu

Quinoa nazywana również „złotem Inków”, należy do grupy roślin tzw. pseudozbóż – czyli takich roślin, które choć nie są zbożem wytwarzają nasiona bogate w skrobię. Występuje w kilku odmianach i barwach, od bladożółtej przez czerwoną aż po brązową i czarną.

Nazwa „złoto Inków” związana jest z tradycją sprzed 5 tysięcy lat, kiedy to władca inkaski corocznie sam wysiewał pierwsza nasiona. Roślina ta potrafi rosnąć i wydawać plony w każdych, nawet najbardziej niesprzyjających warunkach klimatycznych. Możliwe jest to dzięki zawartości saponin chroniących ziarno przed chłodem, insektami czy ptakami. Po podboju państwa Inków przez Hiszpanów znaczenie komosy zmalało na rzecz uprawy pszenicy i jęczmienia. A szkoda, bo komosa ryżowa jest cennym źródłem białka roślinnego. Obecnie komosa ryżowa przeżywa swoją ‘drugą młodość’. Wielu dietetyków zwraca uwagę na jej niezastąpione walory odżywcze. Poza białkiem dostarcza błonnika, witamin z grupy B, witaminy E oraz mikroelementów : manganu, potasu, magnezu, fosforu, cynku, wapnia i żelaza. W ziarnach komosy odnajdziemy również nienasycone kwasy tłuszczowe, a dzięki małej zawartości węglowodanów ma niski indeks glikemiczny.

Quinoę gotujemy podobnie jak ryż, do rondelka z zimną wodą wsypać ziarna komosy (w stosunku 2:1) i pod przykryciem doprowadzić do wrzenia, po tym czasie należy zmniejszyć płomień i jeszcze przez około pół godziny gotować co jakiś czas mieszając. Niektórym osobom nie odpowiada lekka goryczka, charakterystyczna dla ziaren komosy. Można ją łatwo usunąć mocząc 20 minut przed gotowaniem kaszę, a następnie dokładnie przepłukać pod bieżącą wodą.

Nie zawiera glutenu.

bezglutenowy AMARANTUS

Amarantus , czyli szarłat wyniosły, zaliczany do zbóż rzekomych.

Jego nasiona są bardzo bogate najważniej składniki odżywcze sprawiają, że roślina ta nazywana jest zbożem XXI wieku.

Amarantus bogaty jest w białko, którego przyswajalność wynosi prawie 75%, dzięki czemu jest bardzo odżywczy, i nie zalega długo w żołądku. Amarantus zawiera kwasy jedno- i wielonienasycone oraz błonnik pokarmowy w ilościach większych niż pozostałe zboża; jest cennym źródłem wapnia, magnezu, fosforu, potasu, a ze względu na ponad przeciętną zawartość żelaza polecany jest przy anemii.

Zaliczany jest do produktów lekkostrawnych o dużej zawartości antyoksydantów. Stąd jego obecność w zaleceniach dietetycznych dla osób z chorobami układu krążenia oraz kobiet w ciąży, sportowców, osób starszych oraz rekonwalescentów. Ciekawym i ważnym składnikiem amarantusa jest skwalen, który pomaga obniżyć poziom cholesterolu, może również opóźniać starzenia się organizmu.

Amarantus gotujemy w wodzie w stosunku 3:1 przez około 15-20 minut

0 odpowiedzi

Zostaw swój komentarz

Przyłącz się do dyskusji.
Napisz komentarz.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *