Kiełki

Kiełkujące zdrowie

Kiełkujące zdrowie
5 (100%) 3 votes

Kiełkowanie czas kiedy z małego nasionka powstaje samodzielna roślinka. Roślinka, która będzie w pełni samodzielna i zupełnie niezależna. W procesie fotosyntezy wytworzy pokarm dla siebie, wykształconymi korzeniami będzie czerpać wodę i sole mineralne. Z tego malutkiego nasionka powstanie roślinka, która będzie zdolna do wytworzenia wielu niezbędnych mikro- i makroelementów, mnóstwa witamin. Roślinka bogata w błonnik, białko, węglowodany i cenne nienasycone kwasy tłuszczowe. Z punktu widzenia dietetyka – taka malutka i tętniąca  życiem roślinka – jestem idealnym uzupełnieniem codziennych jadłospisów.

Co się takiego dzieje podczas kiełkowania, że czas ten jest tak „magiczny”?

Czym w zasadzie dla powstającej roślinki jest okres kiełkowania?

Kiełkowanie to najbardziej intensywna faza w życiu rośliny, składa się z kilku etapów. Począwszy od wnikania wody do nasionka, ich spęcznienia, poprzez aktywację metabolizmu, aż po etap anabolizmu – czyli wydłużania się komórek, ich różnicowania, aż powstanie roślinka.

Proces kiełkowania …

Proces kiełkowania to czas wytężonej pracy dla nowo powstającej roślinki. A do każdej pracy połączonej z ogromnym wysiłkiem niezbędna jest energia – dużo energii i dużo substancji odżywczych. Jak tylko nasionko napęcznieje od wchłanianej wody w komórkach powstają nowe mitochondria – centra energetyczne – i cały proces nabiera mocy. Powstają kiełki – początkowo drobne „ogonki” jakby doczepione do nasionka …. Szybko zaczynają wydłużać się i powstają dobrze nam znane kiełki. Począwszy od etapu wzrostu kiełków, przez wytwarzanie enzymów aż po przemianę materii – wszystkie procesy mają kolosalne znaczenia na dalszy rozwój rośliny.

Aby rozwijająca się roślina mogła zaspokoić własne potrzeby pokarmowe w kiełkach zaczynają działać enzymy : amylolityczne, proteolityczne, lipolityczne i wiele innych. A wszystko po to, aby ze zmagazynowanych substancji zapasowych powstałe łatwiej przyswajalne i lepiej strawne substancje odżywcze. Z polisacharydów powstają odpowiednie dwucukry i cukry proste (część z nich zużyta jest dla celów energetycznych rośliny, a z części powstaną wielocukry do budowy ścian komórkowych). Podobnie dzieję się ze zmagazynowanymi tłuszczami i białkami. Wysoka aktywność enzymatyczna kiełkowania sprawia, że w ta malutka, delikatna roślinka jest prawdziwą skarbnicą wszystkich substancji odżywczych ! W dodatku podanych w taki sposób, że bez problemu są trawione, wchłaniane, metabolizowane – są rewelacyjnym materiałem odżywczym. Zarówno dla samych kiełków; roślin, które z nich powstają. Ale również dla nas samych.

Kiełki są bogate w witaminy : A, B, C, E, H(biotyna). Zawierają duże ilości wapnia, żelaza, siarki, magnezu, potasu, cynku, selenu (!!!). W kiełkach odnajdziemy wiele cennych i bardzo rzadkich mikroelementów : lit, chrom, rubid i cez.

Wszystkie witaminy oraz makro- i mikroelementy z kiełków są wręcz w całości przyswajalne.

Oprócz witamin , w kiełkach, mamy całą gamę aminokwasów – czyli malutkich cegiełek, z których potem powstają białka ustrojowe. A ponieważ w kiełkach mamy już przygotowane gotowe „cegiełki”, to nasz organizm już nie traci energii na przetwarzanie wielkocząsteczkowych białek, a jedynie od razu wbudowuje aminokwasy do naszych struktur komórkowych.

Świeże kiełki obfitują w wartościowe białka i kwasy tłuszczowe omega-3, są także bogate w błonnik. Regularne ich spożywanie przeciwdziała wielu poważnym schorzeniom, wzmacnia nasz system odpornościowy, uzupełnia niedobory witamin i składników mineralnych, a także działa przeciwnowotworowo i zapobiega zawałom serca.

Kiełkowanie w warunkach domowych

Do kiełkowania w warunkach domowych możemy użyć około 20 różnych roślin, głównie są to zboża i rośliny motylkowe. W Polsce najbardziej popularna jest wielkanocna rzeżucha. Jednak oprócz niej można kiełkować nasiona rzodkiewki, gorczycy, prosa, kozieradki, lucerny, siemienia lnianego, gryki, pszenicy, jęczmienia, owsa, żyta, ryżu, soczewicy, grochu, brokułu, dyni, słonecznika, a nawet czerwonej kapusty czy buraków ćwikłowych bardzo popularną w kuchni azjatyckiej fasolę mung.

W każdej kiełkującej roślince odnajdziemy prawdziwe bogactwo cennych składników odżywczych, ale nie w każdej w takich samych proporcjach. Poza tym niektóre kiełki różnią się między sobą „substancjami ekstra”. I tak w kiełkach lucerny mamy sporą zawartość (nawet aż do 42%) pełnowartościowego białka. Kiełki brokułu natomiast dostarczą nam SULFORAFANu – substancji o działaniu przeciwnowotworowym. Zawartość sulforafanu jest do 30x większa w kiełkach niż w dojrzałej roślinie. Kiełki buraka to źródło kobaltu, rubidu i cezu – bardzo rzadkich pierwiastków, ale jak najbardziej ważnych chociażby w prewencji i leczeniu anemii. A odpowiedzialna za kolor buraka – betacyjanina – ustrzeże nas przed nowotworami. Kiełki soi, lucerny czy czerwonej koniczyny zawierają fitoestrogeny, polecane są kobietom w okresie menopauzy, ale nie tylko. Zmniejszają ryzyko osteoporozy, poprawiają wygląd skóry.

Najczęściej królują na naszych stołach kiełki rzeżuchy. Zdobią nasze stoły głównie w okresie Wielkanocnym. Kiełki rzeżuchy (pieprzycy) korzystnie wpływają na wygląd włosów, cery i paznokci, pobudzają przemianę materii, wydzielanie soku żołądkowego, działają moczo- i żółciopędnie oraz krwiotwórczo.

A ponieważ hodowla kiełków nie wymaga dużego nakładu pracy warto, wielu dietetyków i lekarzy zachęca, aby kiełki zagościły w naszych jadłospisach przez okrągły rok, a nie tylko od święta.

Żeby wyhodować kiełki w domu w sposób łatwy i mało kłopotliwy, trzeba zaopatrzyć się w kiełkownicę. Specjalne urządzenie do hodowli kiełków, gdzie w temperaturze 18-21°C i przy umiarkowanym nasłonecznieniu wykiełkują malutkie roślinki. W kiełkownicy możemy hodować jednocześnie kilka rodzajów kiełków. Wystarczy jedynie , że 3-4 razy dziennie przelejemy nasze kiełki wodą i niech rosną na zdrowie, na nasze zdrowie!

Nie kupujmy gotowych kiełków w sklepach

Jako dietetyk i farmaceuta proponuję nie iść na łatwiznę . Nie kupujmy gotowych i hermetycznie pakowanych kiełków w pudełkach. To wręcz barbarzyństwo i już niewiele ma wspólnego ze zdrowym jedzeniem.

Przecież taki niby nieporadny , a jednak tętniący życiem kiełek, zamknięty w plastik nadal próbuje żyć i oddychać. No właśnie próbuje ….. To plastik wcale nie jest fantastik, i nasza malutka, pragnąca życia roślinka nadal usilnie toczy walkę o byt. A że nie ma tlenu to i nie ma gospodarki tlenowej. „Pluje” więc produktami przemiany materii beztlenowej , w najlepszym wypadku będzie to etanol … Dodatkowo w takich woreczkach jest wilgotno, i naszymi kiełkami chętnie interesują się wówczas inne organizmy, mikroorganizmy. Różne pleśnie, grzybki czy bakterie równie chętnie włączają do swojej „diety” kiełki jak my. Problem w tym , że często są pierwsze …. Nie jest to pożądana sytuacja, więc trzeba kiełki przed zapakowaniem „jakoś zabezpieczyć” przed rozwojem niechcianych organizmów. A my to zjadamy ….

W gotowych kiełkach nie mamy pewności z jakich ziaren zostały wyhodowane. W warunkach domowych do hodowli nie używa się nasion siewnych, a jedynie certyfikowane nasionka wolne od pestycydów i konserwantów .

Poświęcając parę chwil na własną hodowlę kiełków, otrzymujemy genialny i fantastyczny produkt, który nie tylko korzystnie wpływa na nasz stan odżywienia , ale przede wszystkim poprawia smakowitość naszych potraw.

RODZAJ KIEŁKÓWSKŁADUWAGI ODNOŚNIE HODOWLI
RZEŻUCHA, czyli Pieprzyca siewna (Letivum sativum)WITAMINY : A, B1, B2, C, K, niacyna , kwas foliowy;

SKŁADNIKI MINERALNE : wapń, żelazo, fosfor, cynk, mangan, jod, magnez, potas;

DODATKOWO : olejki eteryczne, białko

Rzeżuchę można hodować w sposób tradycyjny, czyli na ligninie, lub w kiełkownicy. Drobne ziarenka wystarczy moczyć przed wysianiem do 10 minut. Czas kiełkowania wynosi 5-7 dni. Jest smakowitym dodatkiem do sałatek, kanapek czy jajek.
LUCERNA (Medicago sativa) kiełki alfa-alfaWITAMINY : A, B1, B2, B6, C, E, kwas pantotenowy, kwas foliowy, niacyna;

SKŁADNIKI MINERALNE : wapń, żelazo, magnez, fosfor, potas, krzem, sód, cynk, miedź, mangan, siarka, selen;

DODATKOWO : białko (do 42%) , fitoestrogeny, chlorofil, lecytyna, β-karoten, błonnik

Najwygodniej hodowle prowadzić w kiełkownicy, przed wysianiem nasionka należy moczyć w letniej, przegotowanej wodzie przez 6 godzin. A kiełki gotowe do spożycia są po upływie tygodnia, najsmaczniejsze i najbardziej wartościowe są zjadane na surowo.
BROKUŁ (Brassica)WITAMINY : A, B1, B2, B6, C, E , K, niacyna, kwas pantotenowy, kwas foliowy;

SKŁADNIKI MINERALNE : wapń, żelazo, magnez fosfor, potas, cynk, selen, mangan;

DODATKOWO : sulforafan (!) , koenzym Q-10 , błonnik, karoten, luteina, chlorofil.

Kiełki brokuła hodujemy w kiełkownicy, namaczając nasiona przez 4-6 godzin przed wysianiem, a gotowe do zjedzenia są po 4-6 dniach. Kiełki brokuła (podobnie jak dojrzałe warzywo) wykorzystywane są w terapii przeciwko Helicobacter pylorii.
PSZENICA (Triticum aestivum)WITAMINY : A, B1, B2, niacyna, kwas pantotenowy, B6, kwas foliowy, C, E;

SKŁADNIKI MINERALNE : wapń, żelazo, magnez, fosfor, potas, selen, mangan, jod, miedź, cynk, krzem, molibden.

Kiełki pszenicy są gotowe do jedzenia w momencie gdy białe korzonki osiągną długość ziarna. Stanowią świetny dodatek do wszelkiego rodzaju wypieków. Na rynków dostępne są również mąki otrzymywane z kiełków pszenicy – ale warto mieszać je z tradycyjnymi makami, jeśli chcemy otrzymać pulchny wypieki. Kiełki pszenicy można jeść na surowo lub lekko podduszone. Ziarna przed wysianiem moczymy w letniej, przegotowanej wodzie przez 10 godzin , a kiełki gotowe do spożycia są po około 4 dniach.
BURAK (Beta vulgaris)WITAMINY : A, B1, B2, B6, kwas foliowy, C;

SKŁADNIKI MINERALNE : Wapń, żelazo, magnez, potas, mangan, miedź, kobalt, rubid, cez;

DODATKOWO : betacyjanina

Kiełki buraka hodujemy w kiełkownicy, nasionka moczymy 10 godzin w letniej, przegotowanej wodzie, a gotowe do jedzenia są po 6-8 dniach. Zjadamy je na surowo, jako dodatek do różnych potraw. Nasionka buraka mają bardzo twarde, niestrawialne skorupki, które należy usunąć przed spożyciem kiełków.
SOCZEWICA (Lens kulinaris)WITAMINY : A, B1, B2, niacyna, kwas pantotenowy, B6, kwas foliowy, C, K;

SKŁADNIKI MINERALNE : wapń, żelazo, fosfor, cynk, miedź, magnez, potas, bor, molibden, selen, sód, siarka;

DODATKOWO : koenzym Q10, błonnik, lignany, lecytyna, pełnowartościowe białko, β-karoten.

Hodowlę prowadzimy w kiełkownicy (najwygodniejszy sposób) . Ziarenka moczymy w letniej, przegotowanej wodzie przez 8-10 godzin, a gotowe kiełki mamy już po 5 dniach hodowli.

Kiełki soczewicy można jeść albo na surowo, albo podduszone.

FASOLA MUNG (Vigna radiata)WITAMINY : A, B1, B2, niacyna, B6, kwas pantotenowy, kwas foliowy, C, E, K;

SKŁADNIKI MINERALNE : wapń, magnez, fosfor, żelazo, potas, cynk, jod, mangan, lit, selen, miedź, fosfor.

Kiełki fasoli Mung są dobrym żródłem pełnowartościowego białka. Są bardzo popularne w kuchni wietnamskiej czy chińskiej, podawane w daniach na gorąco lub na surowo. Nasiona przed wysianiem moczymy cały dzień, a po czterech dniach hodowli możemy już jeść gotowe kiełki.
SOJA (Glycine max)WITAMINY : A, B1, B2, C, E, K, kwas foliowy, kwas pantotenowy;

SKŁADNIKI MINERALNE : wapń, żelazo, magnez, fosfor, potas, miedź, mangan;

DODATKOWO : dobre źródło białka, lecytyna, fitoestrogeny

Kiełków soi nie powinno się spożywać na surowo, lecz po lekkim podduszeniu (w wodzie lub na parze), co znacznie ułatwia ich przyswajalność i poprawia smak.

Przed wysianiem nasionka moczymy cały dzień, a kiełki będę gotowe po około 6 dniach.

FASOLA ADZUKI (Vigna angularis)WITAMINY : A, B1, B2,niacyna, kwas pantotenowyB6, kwas foliowy;

SKŁADNIKI MINERALNE : wapń, żelazo, magnez, cynk, potas, mangan, fosfor, miedź, selen

Podobnie jak kiełki fasoli Mung, można podawać podduszone lub na surowo. Nawet smak mają podobny. Podobne również warunki hodowli, moczenia nasion 12 godzin , a kiełki można zjadać już po 5-6 dniach

 

0 odpowiedzi

Zostaw swój komentarz

Przyłącz się do dyskusji.
Napisz komentarz.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *