jak kupić świeżą rybę

“Ryba wpływa na wszystko…” czyli jak wybrać zdrową rybę

“Ryba wpływa na wszystko…” czyli jak wybrać zdrową rybę
5 (100%) 3 votes

Warto jeść ryby, ze względu na ich wyjątkowe zalety żywieniowe.

Należy jednak świadomie i rozsądnie dokonywać ich wyboru.

Przy wyborze nie kierujmy się tylko i wyłącznie ceną. Ale zastanówmy się skąd dana ryba pochodzi, jak jest prowadzona hodowla. Zwracajmy uwagę na niebieski certyfikat MSC Certyfikat Zrównoważonego Rybołówstwa. Certyfikat ten gwarantuje, że produkty rybne pochodzą ze zrównoważonych połowów , a kupowana przez nas ryba poławiana jest ze stabilnych i dobrze zarządzanych łowisk.

Jakie ryby najlepiej kupować ?

  • Przede wszystkim świeże. Można łatwo rozpoznać je po:
    • jaskrawym pigmencie skóry
    • skórze błyszczącej, pokrytej niewielką warstwą śluzu
    • oczach (!) – wypukłych, błyszczących, niezamglonych
    • jędrnym mięsie
    • skrzelach koniecznie barwy jaskrawoczerwonej
    • zapach nie powinien być zbyt intensywny, a już na pewno nie może być nieprzyjemny
  • Nie kupuj ryb młodocianych , nie miały one jeszcze szansy wydać na świat potomstwa ( na końcu artykułu będą wskazówki pozwalające odróżnić osobnika dorosłego od ryb młodych)
  • Wybieraj ryby z certyfikatem MSC . W polskich sklepach certyfikowane ryby to : śledź, łosoś, mintaj, krewetki, dorsz, plamiak, morszczuk, omółki.
  • Najlepiej wybierać różnorodne gatunki ryb i owoce morza
  • Częściej wybieraj ryby z małą zawartością rtęci : dorsz, łupacz, mintaj, krewetki i dyskusyjny jest tuńczyk – wszystko zależy skąd był odławiany
  • Mamy oczekujące Maleństwa, karmiące piersią czy przygotowujące posiłek dla dzieci nie powinny wybierać ryb drapieżnych będących wysoko w łańcuchu pokarmowym. Do tych ryb należą : merlin, szczupak, miecznik, rekin i wiele sprzeczności jest wokół spożywania halibuta, makreli czy tuńczyka. Uważam , że warto zrezygnować z tych gatunków, szczególnie , że mamy do wyboru wiele innych.

 

CECHARYBA ŚWIEŻARYBA NIEŚWIEŻA
ZAPACHCharakterystyczny dla ryby morskiej bądź słodkowodnej, delikatnyOstry, nieprzyjemny, obcy zapach
MIĘSOSprężyste, jędrne, po naciśnięciu palcem szybko wróci do poprzedniego kształtuPozbawione sprężystości, bardzo długo (albo wcale) wraca do poprzedniego kształtu po naciśnięciu palcem
ŚLUZCienka warstwa, śliska, nie klejącaLepka, gęsta, pogrubiona warstwa śluzu.
OCZYPrzejrzyste, szkliste, wypukłeNieprzylegające do skóry – jakby miały zaraz wypaść
ŁUSKIŚciśle przylegają do siebie nawzajem i do skóryNastroszone, nieprzylegające do skóry
SKRZELAJasno- lub ciemnoróżowe, jasnoczerwone, zawsze przylegające do skóryBlade, bądź bardzo ciemne, z plamami, nie przylegają do skóry
SZCZĘKIJasne- lub ciemnoróżoweBlade, bądź ciemne, z plamami

 

Ważny jest sposób przechowywania ryb, najlepiej przechowywać ryby w lodówce w temperaturze 1-2 °C nie dłużej niż dwa dni w szczelnie zamkniętym opakowaniu. Przed włożeniem do lodówki rybę należy dokładnie wypatroszyć – narządy miękkie szybciej podlegają procesom gnicia.

Ryby mrożone można przechowywać do 4-6 miesięcy – w formie zamrożonej oczywiście, z zachowanie ciągłości temperatury (nie można ryby rozmrozić i ponownie zamrozić) . Długość okresu przechowywania ryby zamrożonej zależny jest od zawartości tłuszczu. Ryby tłuste możemy mrozić przez krótszy czas, a ryby chude do 6 miesięcy.

Ryby wędzone można przechowywać do 10dni – jeśli wędzone były na zimno; bądź do 4 dni dla ryb wędzonych na gorąco. Dym wędzarniczy, pomimo że ma działanie przeciw bakteryjne, stabilizuje tłuszcz przed jełczeniem, nie jest wysoce skuteczną metodą zwiększania trwałości produktu.

 

Ryba wpływa na wszystko – dokładnie tak. Bo oprócz wielu korzyści, jakie czerpiemy ze spożycia ryb, zwiększone ich spożycie może również pociągnąć za sobą skutki uboczne. Głównie i wyłącznie wtedy , jeśli dokonamy złego wybory gatunku ryby na nasz posiłek.

Jakich ryb unikać

 

Już od jakiegoś czasu głośno jest o powstrzymaniu się kupowania i zjadania pangi czy tilapii.

Tilapia nilowa należy do afrykańskiej rodziny ryb pielęgnico­watych. Jest rybą dość łatwo przystosowującą się do trudnych warunków środowiskowych. Dzięki akwakulturze obecna jest teraz w wodach tropikalnych na całym świecie. A dzięki jej małym wymaganiom bytowym, hodowana może być w zasadzie w każdych warunkach – głównie w wodach mocno skażonych i zanieczyszczonych, w bardzo gęstych i licznych hodowlach. Aby powstrzymać nadmierną zachorowalność ryb, spowodowaną ich zbyt dużą liczebnością do wody dodaje się antybiotyki ….

Sum rekini, zwany popularnie pangą, pochodzi z Mekongu, popularnie hodo­wany głównie w Wietnamie. Na rynku jest dostępny w postaci filetów mrożonych. W wielkości sprzedaży konkuruje głównie z filetami z ryb „białych” morskich: mintajem, morszczukiem oraz słodkowodną tilapią. Tilapia również nie jest rybą o wysokich wymaganiach bytowych, skutkuje to jej nadmierną złą hodowlą, prowadzącą do zwiększonej kumulacji metali ciężkich i zanieczyszczeń.

Nie warto również kupować importowanych z Azji gatunków suma. Wody , w których ryba bytuje są zwykle bardzo zanieczyszczone , co wpływa na większą kumulację związków toksycznych w mięsie tych ryb.

Nie kupuj makreli królewskiej. Jest drapieżnikiem , w mięsie tych ryb oznacza się spore stężenie metylortęci, jest ono różne w zależności od akwenu, i chociaż nie przekracza wartości dopuszczalnych ustalonych [Maksymalne dopuszczalne normy zanieczyszczeń żywności rtęcią dotyczą ryb oraz ich przetworów , w zależności od gatunku ryby wartości te wynoszą 0,5 do 1,0 mg/kg ryby] . Co ciekawe uwaga nie dotyczy innych gatunków makreli : atlantyckiej czy kolias.

Pstrąg tęczowy – również nie warto go kupować. Szczególnie jeśli nie znamy hodowli, z której jest poławiany. Hodowle pstrąga tęczowego są często przerybione i zanieczyszczone. Chociaż ryba prezentuje się ślicznie, to niekoniecznie jest zdrowa.

A wśród mało popularnych ryb na naszych stołach nie kupujmy strzępieli, gardłosza, płytecznika.

Dyskusyjne jest spożywanie tuńczyka błękitnego i łososia hodowlanego. Chociaż mięso wymienionych ryb jest bardzo wartościowe, to mięso tuńczyka jako ryby drapieżnej kumuluje większe ilości metylortęci, a poza tym jest to ryba zagrożona wyginięciem. Natomiast hodowle łososia coraz częściej są zanieczyszczone, a te najbardziej czyste akweny – czyli wody Oceanu Atlantyckiego są przez to coraz bardziej zubożałe w ten gatunek ryby.

ryba - jak wybierać

WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE POPRAWNEGO WYBORU OSOBNIKA DOROSŁEGO W DANYM GATUNKU RYBY :

DORSZ – nie powinien być krótszy niż 40 cm, a w przypadku filetów nie mniejszych niż 30 cm. Dodatkowo wybieraj dorsza odławianego w stadach wschodniego Bałtyku

FLĄDRA – nie krótsza niż 25 cm, nie jest zagrożona wyginięciem , można kupować ją bez obaw

HALIBUT – jeśli decydujemy się na zakup Halibuta to wybierajmy te ryby, które odławiane są z wód otaczających Grenlandię. Pamiętajmy, że halibut jest drapieżnikiem, poluje na dorsze, plamiaki i inne ryby denne

KARP – w polskich sklepach można kupić tylko i wyłącznie karpia hodowlanego, o wartościowości mięsa będzie decydowała czystość hodowli. Mięso karpia ubogie jest jednak w długołańcuchowe kwasy omega-3

ŁOSOŚ – najbezpieczniej wybierać łososia ze stad pływających u wybrzeży Alaski. Jeśli decydujemy się na kupno łososia hodowlanego to tylko z certyfikatem MSC

MAKRELA – nie mniejsza niż 30 cm. Poza makrelą królewską pozostałe jak najbardziej można kupować i zjadać. Ale ważne żeby wybierać ryby z certyfikatem MSC

MIĘTUS – bardzo smaczna ryba. I wymagająca. Występuje w wodach głębokich jezior i wolno płynących rzek, występuje w wodach zimnych i silnie natlenionych. Tworzy bardzo dużo ikry i można kupować go bez obaw

MINTAJ – często i chętnie odławiany dla ikry, a samo mięso wykorzystywane jest do produkcji filetów, paluszków czy surimi (imitacja mięsa kraba). Wybierając mintaja sprawdźmy czy pochodzi on z wód północnego Pacyfiku. W przeciwnym razie niedługo może się okazać ,że mięso tej ryby będzie prawie niedostępne w sprzedaży

OKOŃ – jest naprawdę smaczną rybą, walory smakowe mięsa okonia cenione są od lat. Bytuje w rzekach i jeziorach w całym kraju, a czasami można go spotkać w słonawych wodach zatok Bałtyku. Okonia można spożywać bez obaw, ale wybierając rybę kupujmy dłuższą niż 15 cm

SANDACZ – to również ryba bardzo doceniana przez konsumentów, preferuje mętne żyzne zbiorniki, ale można go również spotkać w głębokich wodach. Kupując rybę dopytajmy czy na pewno poławiany był w wodach słodkich i nie bierzmy ryb mniejszych niż 45 cm

SIEJA/SIELAWA – należą do rodziny łososiowatych, białe mięso tych ryb jest bardzo smaczne, stąd powód ich nadmiernego odławiania. Kupując rybę należ wybierać sieję dłuższą niż 35 cm, a sielawę dłuższą niż 18 cm

SOLA – smaczna i wartościowa ryba. Niestety ze względu na to, że w ciągu dnia leży zakopana w piaszczystym dnie, a w nocy poluje – podczas jej odławiania z dna morskiego do sieci wpadają liczne gatunki młodociane, które nie zdążyły jeszcze wydać potomstwa. Gatunek zagrożony – nie kupujmy

SZCZUPAK – chociaż jest smaczną rybą, to jednak jest to wyjątkowy drapieżnik. Poluje nawet na inne szczupaki, a przez to zwiększa się ryzyko, że jego mięso może kumulować większe ilości metali ciężkich. Kupuj szczupaka pochodzącego z jezior i rzek oraz z zarządzanych w sposób zrównoważony stad bałtyckich. Nie kupuj ryb mniejszych niż 45 cm lub dłuższych niż 75 cm

SZPROT – kuzyn śledzia, tylko mniejszy. Szprot bałtycki ma mniejszą zawartość tłuszczu i inny smak niż szprot pochodzący z Oceanu Atlantyckiego. Ryby z Bałtyku odławiane są głównie w celu produkcji konserw oraz na mączkę rybną i olej rybny. Szprotki w konserwie zjadane łącznie z ościami są bardzo dobrym źródłem wapnia w diecie.

ŚLEDŹ – można kupować bez obaw.

5 odpowiedzi
  1. Daniel
    Daniel says:

    Świetny artykuł!
    Jutro piątek, czas więc na rybę, no i od dziś oczywiście tylko z certyfikatem MSC. :)
    Pytanie tylko czy znajdę taką w Biedronie… 😉

    Pozdrawiam!

    Odpowiedz
    • Joanna Szmitka-Łuszczyk, dietetyk
      Joanna Szmitka-Łuszczyk, dietetyk says:

      Zanieczyszczenie wód , a co się z tym wiąże również stopień zanieczyszczenia mięsa rybiego , to temat długi i dość kontrowersyjny. Z uwagi na to że woda w akwenach otwartych podlega działaniu prądów morskich/oceanicznych, jest ciągle mieszana, dane na temat stopnia zanieczyszczenia wód są płynne i zmienne. Informacja dotycząca odłowu ryb bałtyckich z części wschodniej powtarza się w wielu niezależnych źródłach i pracach poświęconych tematowi jakości i czystości wód Morza Bałtyckiego. Natomiast jakie konkretnie zjawiska hydrologiczne za to odpowiadają, to już należy zapytać ekspertów zajmujących się badaniem wód morskich.

      Odpowiedz

Zostaw swój komentarz

Przyłącz się do dyskusji.
Napisz komentarz.

Odpowiedz na „SledzAnuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *